Avrupa Birliği Yönetmeliği’nin Ömrünü Tamamlamış Araçlar’a ilişkin yeni konuları bu araçlar için tasarım, minimum yeniden kullanım ve kazanım oranları için teknik gereksinimlerdir. Bu direktif ÖTA için altyapı sistemini düzenlemeyi hedeflemektedir.

İşletmecilerce Avrupa Birliği Direktifleri ışığı altında otomobil geri dönüşüm aktivitelerinin değişen durumu yorumlanmıştır. Sonuçlar AB Direktiflerinde tanımlı 2006 hedeflerine ulaşmak için ÖTA’larda daha çok plastik ayırmak gerektiğini göstermiştir. ÖTA’lardan % 14 fazla ayırma işlemi geri dönüşümün % 80 artmasına neden olacaktır. Bu işlemler ekonomik olarak iyi organize olmuş sökücülerle (de monte edenlerle) başarılabilir.

• 01.07.2003 kadar; pazarda bulunan araçlar kurşun, cıva, kadmiyum veya krom içermeyecek.
• 01.01.2006 kadar,

• 01.01.2015 kadar, yeniden kullanım ve geri kazanım % 95, geri dönüşümün % 90 olması hedeflenmektedir.

   Şekil 1. 1985 yılında üretilen bir araçtaki ortalama malzeme kompozisyonu

Araç geri dönüşümü ile bu ilgili makalede kafamızda daha somut bir çıkarım olsun diye yukarıdaki şekil yardımcı olabilir. 1985 yılında üretilen bir araçtaki malzemeler;

% 71 demirli metaller,

% 8 plastik,

% 7 demir dışı metaller,

% 5 lastik,

% 4 diğerleri,

% 3 cam ve

% 2 sıvılardır.

Gelişen teknolojiyi göz önüne aldığımızda, bir aracı oluşturan malzemeleri iki farklı yıla göre değişimini incelersek:

Şekil 2. Bir aracın yaşam çevrimi

Orijinal araç üreticilerinden (OAÜ) çıkan araçlar tüketiciye ulaşır. Tüketicini kullanımından çıkan araç ilk önce demonte prosesi ile veya sökme işlemine uğrar. Burada aracın değerli malzemeleri katalitik konvektör veya aküsü gibi ayrılır. Yeniden kullanılabilen malzemeleri ufak garajlara, üreticilere veya kişisel alıcılara satılır.

Daha sonra parçalama prosesine gelen araç küçük parçalara ayrılır. Demirli ve demir dışı malzemeler burada magnetik ayırıcı ile ayrılır. Demir dışı metaller ise havalı sınıflandırma ile ağır ve hafif olarak ikiye ayrılır. Böylece alüminyum, bakır ve çinko gibi malzemeler kolayca ayrılır.

  Tablo2. Demonte prosesinin ekonomik karakterizasyonu

Tablo3.Parçalama prosesinin ekonomik karakterizasyonu

Son olarak demonte prosesinin maliyet analizine Şekil 3 ile farklı bir açıdan bakalım.

Şekil 3. Demonte prosesinin maliyet analizi

Bu şekilde;

İş gücü % 56,

Yapım & Ekipman maliyeti % 27,

Demonte malzemelerin geri dönüşümü % 8,

Demonte malzemelerin taşınması % 5 ve

Bakım ve enerji maliyeti % 4 paya sahiptir.

Demonte prosesi ile 91 kg malzeme ayrılmaktadır, bunların da % 80 geri dönüştürülmektedir. Yıllık toplam maliyet 96.227 € ve yıllık toplam kazanç 119.000 € olarak hesaplanmıştır.

Yorum (1)

Ömrünü tamamlamış araçlar
Yorumu yazan serhat, 2011-10-26 15:43:54

Ömrünü tamamlamış araçlar konusunda bitirme çalışması yapıyorum.Öta hakkıda bilgi ve kaynaklarını varsa lütfen yardımcı olun.

İsim

E-posta

Başlık

Yorum

Lütfen üstteki güvenlik kodunu yazın

Gönder